do realizacji w Mogielnicy, przy ul. ks. Zagańczyka 71 „B”)
– w technologii „Panel-Dom”   
(opis i założenia ogólne projektu)

Pawilon ekspozycyjny (6,05 x 10,30 m) jest zlokalizowany na miejscu dotychczasowego pawilonu mieszkalnego i ma stanowić potrzebny lokalnie element infrastruktury parku-ekspozycji plenerowej „MOGAR”. Obiekt poprzedni (nieco mniejszy wymiarami zewnętrznymi, gdyż miał: 5,0 x ok. 7,0 m) pełnił niegdyś rolę lokum mieszkalnego małżonków-rzeźbiarzy Strynkiewiczów  (podczas ich letnich pobytów w Mogilnicy) i figuruje na mapach geodezyjnych Starostwa Grójeckiego. Przestał istnieć w latach 2012 – 2015, z powodu spadających na niego (z wysokości ok. 20 m) konarów ościennej topoli czarnej, wobec braku pozwolenia Urzędu Gminy na wycięcie (stanowiącego zagrożenie) drzewa i na remont uszkadzanego obiektu. Projektowany pawilon spełnia wymogi zgłaszanej w trybie uproszczonym inwestycji budowlanej (do 70 m kw).

Będzie obiektem o konstrukcji drewniano-szkieletowej – ma służyć  przechowywaniu zbiorów malarstwa oraz rzeźb z materiałów nietrwałych (np. z drewna lub gipsu), nie kwalifikujących się do eksponowania w warunkach plenerowych. Ma być ocieplony wełną mineralną (w ścianach zewnętrznych) i styropianem (w ścianach działowych), przykryty tynkiem siatkowo-żywicowym – na częściowym, murowanym podpiwniczeniu (a częściowo bez podpiwniczenia), z dachem płaskim, kopertowym, z pokryciem dachu pełnym deskowaniem i gontami bitumicznymi (typu „ogon bobra”). Ściany zewnętrzne i działowe, zmontowane będą z elementów-paneli prefabrykowanych wcześniej poza placem budowy. Technologię i zestaw materiałowy wybrano z uwagi na możność jednoosobowej realizacji. Była ona już wcześniej zastosowana w budynku rekreacyjnym, w Mogielnicy (w osiedlu: „Na Zboczu”, który stoi tam nadal od wczesnych lat 90. ub. w.).

Podpiwniczenie (częściowe) pawilonu

            Stanowią je: dwie piwnice o wys. 160 i 180 cm (rys. 1),  a częściowo – bez podpiwniczenia. Piwnica murowana z cegły ceramicznej czerwonej, istniała fizycznie po byłym domku mieszkalnym rzeźbiarzy Strynkiewiczów i została włączona do posadowienia projektowanego  pawilonu expo.

            Ława fundamentowa – ułożona i wypoziomowana w wykopie, z betonowych krawężników (o wym.: 150 x 300 x 1000 mm), spoinowanych wylewkami mocnego betonu B25.

            Podpiwniczenie stanowią dwie piwnice: murowana z cegły ceramicznej czerwonej oraz druga – z betonowych elementów gotowych. W narożach podpiwniczenia wmurowane są  betonowe, zbrojone słupki ogrodzeniowe o wys. 2,30 m (ich zastosowanie zapewnia większą odporność konstrukcji na wstrząsy i eliminuje potrzebę murowania narożników – fot. 2). Część niepodpiwniczona jest posadowiona na głębokości 1,30 cm  (z uwagi na przemarzanie gruntu).

            Pod „Izbą Barabary” (wyjaśnienie – nieco dalej) znajduje się pomieszczenie dla pojemników na odpady stałe (czyli śmietnik), z dostępem po pochyłości terenu od strony elewacji wschodniej.

            Posadzka piwnic – wylewana z betonu klasy B25 oraz murowana z wykorzystaniem porozbiórkowych cegieł ceramicznych czerwonych. U szczytu ścian piwnic (pod płytą stropu) – zastosowano dwie warstwy izolacyjnej papy bitumicznej, klejonej lepikiem na zimno.

Strop nad piwnicą

           Jest  modyfikacją stropu Kleina – z wypełnieniem z bloczków ceramicznych POROTHERM 8P + W kl 10A/100 (o wym.: 80 x 240 x 490 mm). Bloczki są układane na pełnym szalunku – z 1-calowych desek sosnowych – w następującej kolejności: bezpośrednio na szalunku uszczelnienie (z folii PCV), z kolei warstwa ok. 20 mm betonu klasy B30, na niej siatka druciana (z oczkami 100 x 100 mm); ceramiczne bloczki POROTHERM (oddzielone dylatacją ok. 30 mm dla ułożenia prętów zbrojeniowych ze stali żebrowanej o średn. 12 mm). Bloczki POROTHERM układane są „na zakładkę” (wzorem klasycznego murowania ściany).

Rozpiętość podparcia obu stropów piwnic – 175 cm ceglany i 180 cm betonowy (pręty zbrojeniowe cięte na wymiar długości 200 cm). Pełne wymiary obu piwnic: 160 x 175 x 480 cm (w części murowanej z cegły) oraz 180 x 180 x 500 cm (w części betonowej).

            Na stropie wykonane są i wbetonowane dwa gniazda („1” i „2”) dla posadowienia słupów nośnych podtrzymujących konstrukcję dachu (rys 3.). Gniazda te (blaszane elementy gotowe do zamocowań ciesielskich) są osadzone w stropie, obmurowane pod stropem i dodatkowo wzmocnione nadbetonem stropu (przy użyciu mocnego betonu kl. B25)  (ok. 4,5 – 5,0 m sześc. betonu technicznego, zamówionego w „gruszce” i podanego na oszalowanie stropu pompą Stettera).

            Wokół obydwu gniazd: „1” i „2” – przed wylaniem nadbetonu płyty stropowej – na stropie należy ułożyć dodatkowe zbrojenie ze stali ożebrowanej, o średn. 12 mm (zgodnie z  rys. 3).

Ściany konstrukcyjne parteru 

            Szkieletowe, drewniane, zmontowane z prefabrykowanych paneli ściennych (rys. 4): narożnych, „ślepych”, z oknem, z drzwiami (panele ścian zewnętrznych i działowych są konstrukcyjnie i materiałowo tożsame), tzn. mają ujednolicone wymiary zewnętrzne: 700 mm (szerokość) x 2500 mm (wysokość) x 100 mm (grubość paneli wynika z wymiarów przekroju poprzecznego użytej tarcicy: 50 x 100 mm). Panele są ustawione i mocowane do podwaliny z zastosowaniem blaszanych łączników ciesielskich, a następnie obite 1-calowymi deskami z drewna sosnowego.

Podwalina – z tarcicy modrzewiowej, o wym. przekroju poprzecznego: 60 x 120 mm, jest mocowana do stropu stalowymi kotwami śrubowymi (co ok. 1 m).

U szczytu panele ścian związane są (spinającym je) wieńcem, na nim oparta jest konstrukcja krokwiowa dachu. Liczba, potrzebnych do montażu ścian paneli, zależy od wymiarów pawilonu. Ostatni panel – zamykający wymiar każdej ze ścian – ma indywidualną, „nienormatywną szerokość” – co wyniknie przy montażu na placu budowy (gdyż zależy od: wymiarów  pawilonu, ale także od niedokładności wymiarowych i montażowych paneli i ścian).

Na styku wewnętrznych ścian działowych i ścian zewnętrznych, usytuowane są (wzmacniające i usztywniające ścianę) słupy, o wysokości ściany (tj. 2,5 m), z tarcicy sosnowej o przekroju poprzecznym 100 x 100 mm.

Wieniec (typu „Sandwich”) stanowią dwie warstwy desek sosnowych 1-calowych o szerokości 100 mm, oddzielone poziomą izolacją bitumiczną i łączone  wkrętami do drewna.

Widok boczny elewacji

            Na rys.: 5 a-d zilustrowano rozmieszczenie okien i drzwi poszczególnych ścian pawilonu. Za preferencyjnie istotną uznano nie liczbę oświetleniowych otworów okiennych, lecz powierzchnię ekspozycyjną wewnętrznych ścian.
            Elewacja zachodnia – „wejściowa” (z wejściem frontowym przez drzwi balkonowe)  – rys. 5a;
            Elewacja południowa szczytowa – z oknami dwu izb: „Doroty” i „Barbary” – rys. 5b;
            Elewacja wschodnia – z oknami: od WC i dwu „pomieszczeń użytkowo-biurowych” – rys. 5c. W obydwu pomieszczeniach użytkowo-biurowych zastosowano okna trzyszybowe.

Ściana północna szczytowa – jest „ścianą ślepą” (bez okien) – dlatego jest odsunięta wymiarowo o 3,5 m od granicy działki „MOGAR”. Będą na niej zawieszone urządzenia robocze  zespołu klimatyzacji) – rys. 5d.

Ostateczna liczba otworów okiennych może ulec zmianie w toku montażu pawilonu (priorytetowym kryterium nie jest architektoniczna estetyka elewacji ani naturalne oświetlenie wnętrz, lecz powierzchnia ekspozycyjna ścian).

Widoczne, wychodzące bezpośrednio z gruntu, fragmenty elewacji, zostaną (dla ujednolicenia konwencji i nawiązania do naturalnego charakteru otoczenia) obłożone  kamieniem polnym. 

Rzut poziomy pomieszczeń parteru 

Jest przedstawiony na  rys. 6. Na parterze znajdują się: „Sala Franciszka” (ok. 25 m kw.), „Izba Barbary” (ok. 9 m kw.), „Izba Doroty”(ok. 9 m kw.), aneks użytkowo-biurowy (dwa pomieszczenia po ok. 6 m kw.),  pomieszczenie WC (ok. 2 m kw.), reszta – na klatkę schodów zejścia do piwnicy.

Jeden ze słupów nośnych dachu kopertowego (stojący w gnieździe „2”) będzie „schowany” w ściance działowej między  Izbami: „Barbary” i „Doroty”, a drugi słup – widoczny w „Sali Franciszka” i stojący w gnieździe „1” – będzie osłonięty metaloplastyką w blasze miedzianej, autorstwa Franciszka Strynkiewicza, p.t.: „Św. Franciszek z Asyżu” (co zapewni jej dobre warunki eksponowania, a zarazem dostateczne zabezpieczenie przed ewentualnością kradzieży).

Świadomą intencją projektu jest ograniczenie liczby i powierzchni otworów okiennych – na rzecz większej powierzchni ekspozycyjnej ścian (dla ekspozycji malarstwa i rzeźby). Wykończenie ścian: częściowo z zastosowaniem boazerii sosnowej, a częściowo – płyt kartonowo-gipsowych i gładzi gipsowej.

Konstrukcja dachu

Dach – płaski, kopertowy, oparty na wieńcu ścian zewnętrznych oraz na podparciu wewnętrznym w postaci  dwu dębowych słupów nośnych i legara poziomego (rys. 7)  z tarcicy o przekroju poprzecznym: 120 x 120 mm. Wysokość całkowita obydwu słupów: 3500 mm, długość legara poziomego: 3400 mm. Krokwie  – z drewna dębowego i modrzewiowego o wymiarach przekroju poprzecznego: 60 x 120 mm – ustawione są na wieńcu w odstępie  co 700 mm,  mocowane blaszanymi łącznikami ciesielskimi i wkrętami do drewna.

Krokwie – z tarcicy dębowej i modrzewiowej, o przekroju poprzecznym: 60 x 120 mm i długości montażowej, umożliwiającej wysunięcie okapu na ok. 0,5 m przed lico ścian zewnętrznych. Dobór zastosowanego drewna wynika z jego właściwości użytkowych oraz   z  wywrotów i wiatrołomów zadrzewienia (na terenie parku ekspozycji „MOGAR”, z okresu minionych, ostatnich dwu lat – ich wycinka i obróbka tartaczna odbyła się za zgodą służb Urzędu Gminy).

Dach – do przykrycia pełnym deskowaniem sosnowym (o grub. 1-cala) i zielonymi gontami bitumicznymi – „ogon bobra” (technologię i kolorystykę gontów przyjęto z uwagi na istniejący lokalnie materiał pokrycia dachu pobliskiej pracowni rzeźbiarskiej Strynkiewiczów oraz na przewidywane, rozciągnięte w czasie,  jednoosobowe  wykonawstwo robót).                                               

Opracowanie – mgr inż. Grzegorz Zdziech